Instytut Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk na 29. Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik
29 edycja wydarzenia pod tytułem „Z życia wzięte!” odbyła się 13 czerwca 2026 r. na Stadionie Narodowym w Warszawie.
Instytut Nauk Geologicznych PAN od wielu lat jest obecny podczas tego niezwykłego wydarzenia, którego niekwestionowaną bohaterką jest nauka. W bieżącym roku nie mogło być inaczej. Występowaliśmy na stanowisku D1 w strefie Kosmosu wraz z Instytutem Geofizyki PAN, Centrum Badań Kosmicznych PAN, Instytutem Oceanologii PAN i Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w ramach tworzonego przez nasze instytuty konsorcjum naukowego Centrum Badań Ziemi i Planet - GeoPlanet.
ING PANprzygotował pokazy pt.: „Z życia wzięte - jak powstaje węgiel”, „ Apatyty – minerały w nas i wokół nas” oraz „Kolorowy świat wymarłych zwierząt”.
Z życia wzięte – jak powstaje węgiel
Pokaz edukacyjny „Z życia wzięte – jak powstaje węgiel” był ciekawą podróżą w czasie, podczas której uczestnicy poznali historię powstawania węgla – od pradawnych roślin po czarny, twardy kamień. Uczestnicy dowiedzieli się, że miliony lat temu na Ziemi rosły ogromne paprocie i drzewa bagienne, które po obumarciu opadały na dno mokradeł. Z ich pozostałości powstawał torf, a z upływem czasu, pod wpływem ciśnienia i temperatury, zamieniał się kolejno w węgiel brunatny, a następnie w węgiel kamienny. Podczas pokazu uczestnicy zaobserwowali kolejne etapy tego procesu za pomocą prostych rekwizytów, mogli dotknąć próbek węgla i torfu oraz zobaczyć, jak natura powoli zmienia rośliny w surowce energetyczne. Pokaz łączył naukę z zabawą, rozwijał ciekawość przyrodniczą i pomagał zrozumieć, że węgiel to naprawdę materiał „z życia wzięty” – powstały z dawno wymarłych roślin.
Apatyty – minerały w nas i wokół nas
Podczas pokazu uczestnicy mieli możliwość aby poznać minerały z grupy apatytu, które występują zarówno w przyrodzie nieożywionej, jak i w organizmach żywych. Zobaczyli, że można je znaleźć nie tylko w skałach, ale także w każdym z nas, a przy tym dowiedzieli się, dlaczego odgrywają tak istotną rolę dla roślin. Na stoisku zaprezentowane były różnorodne okazy kryształów, kości, zębów i mikroskamieniałości zbudowane z apatytu, a także syntetyczne materiały wytworzone przez człowieka. Wystawę okazów uzupełniła barwna galeria zdjęć, ukazująca minerały z grupy apatytu w różnych odsłonach i powiększeniach. Zwiedzający mieli okazję porozmawiać z naukowcami, poznać kulisy ich pracy oraz dowiedzieć się, w jaki sposób badania nad apatytem pomagają odkrywać historię Ziemi oraz warunki życia na niej.
Kolorowy świat wymarłych zwierząt
Podczas tego pokazu dzieci przeniosły się w niezwykłą podróż w czasie - do świata zwierząt, które żyły miliony lat temu! Na naszym stanowisku było można pokolorować obrazki przedstawiające
dawne gatunki, takie jak trylobity, amonity, dinozaury, mamuty i wiele innych fascynujących stworzeń prehistorycznych. Każdy obrazek był opatrzony krótką ciekawostką o danym zwierzęciu - jak wyglądało jego życie, czym się żywiło, gdzie żyło i w jakim okresie występowało na Ziemi. Dzieci dowiedziały się m.in. że:
- trylobity były jednymi z pierwszych zwierząt zamieszkujących morza,
- amonity miały muszle skręcone jak ślimaki i żyły w oceanie,
- dinozaury rządziły Ziemią przez miliony lat,
- mamuty były włochatymi krewnymi słoni, które przetrwały w epoce lodowcowej. Pokaz miał na celu rozbudzenie ciekawości przyrody, pokazanie różnorodności życia w przeszłości oraz zachęcenie dzieci do poznawania nauki poprzez zabawę i kolorowanie.
Dodatkowo przy stanowisku było można obejrzeć modele skamieniałości oraz porozmawiać z prowadzącymi o tym, jak naukowcy odkrywają ślady życia sprzed milionów lat.
 |  |  |  |
 |  |  |  |
 |  |  |  |
Fot. E. Gogacz
Na stoisku przygotowano więc mnóstwo atrakcji, nagród, a przede wszystkim zapewniono wyjątkową możliwość kontaktu z naukowcami, którzy starali się znaleźć i udzielić odpowiedzi nawet na najtrudniejsze pytania. Zwiedzający po raz kolejny nie zawiedli i tłumnie odwiedzali nasze stoisko. Dziękujemy i do zobaczenia w przyszłym roku!
