Małopolska Noc Naukowców 2020 w ING PAN

Serdeczenie zapraszamy na wydarzenia dostępne online
w ramach Małopolskiej Nocy Naukowców 2020 w ING PAN!

Tegoroczna edycja odbędzie się 27 listopada i potrwa od godziny 17:00 do 23:00. Wszystkie wydarzenia przygotowane przez pracowników ING PAN będą dostępne online, bez rejestracji. Przez cały czas trwania MNN, autorzy filmów i prazentacji będą dostępni na czacie gdzie chętnie porozmawiają z uczestnikczkami i uczestnikami oraz odpowiedzą na Wasze pytania.

Poniżej przedstawiamy nasz tegoroczny program. Wkrótce udostępnimy linki do poszczególnych wydarzeń!

Skąd wiemy jak w przeszłości zmieniał się klimat w rejonie Krakowa i jak zmieni się w przyszłości
Zaprezentujemy kolekcję okazów, ilustrujących podstawowe typy klimatów z rejonu krakowskiego w ostatnim pół miliarda lat: gorącą pustynię z osadami czerwonymi i osadami dolomitowo-wapiennymi sabkhy, skorupy kalicze i osady ewaporatowe soli gipsów i anhydrytów w zbiornikach lagun mórz i jezior typu playa półsuchego klimatu, szczeliny z wysychania, tropikalny las deszczowy z osadami bagien torfowiskowych teraz zmienionych w węgiel kamienny, scementowane wapienne piaski oolitowe tropikalnej plaży, osady glacjalne zlodowaceń (gliny zwałowe, iły warwowe, diamiktyty różnego wieku) i inne. Pokażemy uporządkowane chronologicznie zmiany klimatu naszego regionu, jakie można zrekonstruować między innymi na podstawie cech i struktur skał z prezentowanych okazów, a także prognozowane w przyszłości antropogeniczne zmiany w wyniku efektu cieplarnianego.

Prowadzący: dr Mariusz Paszkowski
Forma wydarzenia: wykład, pokaz
Sugerowana kategoria wiekowa: 8+
Link do wydarzenia: wkrótce!

O co można potknąć się w Małopolsce
Podczas wykładu zostaną zaprezentowane podstawowe typy skał i minerałów, które można spotkać w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Krakowa, a także na samym Rynku Głównym. Uczestnicy będą mieli możliwość praktycznego poznania głównych minerałów występujących na obszarze krakowskim (kalcytu miodowego z Zabierzowa, kwarców z Regulic, gipsów z Posądzy). Zdobędą podstawową wiedzę i umiejętności rozpoznawania skał magmowych (porfiry z Zalasu, melafiry z Regulic, tufy filipowickie) i osadowych (wapień dębnicki, arkoza kwaczalska). W oparciu o wiadomości prezentowane podczas wykładu, Uczestnicy będą mogli samodzielnie rozpoznać i nazwać otrzymane okazy (m. in. gips, kalcyt miodowy, wapienie z Dębnika, galena). W czasie trwania wydarzenia możliwy będzie kontakt z prowadzącymi na czacie.
Ponadto, aby przybliżyć Uczestnikom wykorzystanie materiałów skalnych w architekturze Krakowa (m.in. pochodzenie bruków krakowskich, portal w kościele św. Wojciecha, wykończenie dziedzińca Collegium Maius), planowane jest zorganizowanie indywidualnej zabawy terenowej. Szczegółowe informacje oraz niezbędne materiały będą wkrótce dostępne na stronie internetowej ING PAN oraz na stronie Muzeum Geologicznego ING PAN w mediach społecznościowych.
Osoby chętne do aktywnego uczestniczenia w wykładzie proszone są o osobisty odbiór zestawu minerałów z recepcji Muzeum Geologicznego ING PAN na ul. Senackiej 3, w następujących dniach:

  • 19 i 25 listopada w godzinach 8-10
  • 26 listopada w godzinach 15 - 18
  • 27 listopada w godzinach 10 - 12

W wydarzeniu można wziąć udział również bez wspomnianego zestawu minerałów!

Prowadzący: dr Agata Jarzynka, inż. Anna Szreter, inż. Tomasz Siwecki
Forma wydarzenia: wykład, pokaz, indywidualna gra terenowa
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Dinogami - konstrukcja i rekonstrukcja wymarłych gadów
Nowo odkryte stanowiska archeologiczne często pozwalają paleontologom na uzyskanie głębszej wiedzy na temat pradawnych stworzeń. Dlatego rekonstrukcje ich wyglądu często zmieniały się i wzbogacały o nowe szczegóły. W pierwszej części widzowie będą mogli zobaczyć, na czym polega rekonstrukcja wymarłych gatunków zwierząt w oparciu o ich kości. Następnie w ramach wspólnej zabawy uczestnicy nauczą się, jak własnoręcznie skonstruować niepowtarzalnego dinozaura z papieru.
Chętni Uczestnicy proszeni są o przygotowanie przed pokazem kwadratowej kartki miękkiego papieru o wymiarach np. 21 x 21 cm lub większej.


Prowadzące: mgr Nina Kowalik, dr Milena Matyszczak
Forma wydarzenia: pokaz, zabawa edukacyjna
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Skamieniałości - przeszłość zapisana w kamieniu
Wprowadzenie w świat skamieniałości, zarówno tych dużych, jak i mikroskopowej wielkości oglądanych pod binokularem i mikroskopem. Prezentacja ma formę krótkiego wykładu na temat znaczenia skamieniałości w badaniach geologicznych. W pierwszej części przedstawione będą główne grupy makroskamieniałości, na podstawie których pokazane jest ich zastosowanie w rekonstrukcji warunków środowiskowych zamierzchłej przeszłości. Druga część prezentacji to wprowadzenie w świat mikroskamieniałości – ich różnorodności oraz zastosowania nie tylko w geologii, ale i w życiu codziennym.

Prowadzący: dr hab. Przemysław Gedl
Forma wydarzenia: wykład, pokaz
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Czym jest kolor w barwnym świecie minerałów. O naukowcu, który też jest artystą
W przedstawionym filmie przybliżymy barwny świat minerałów od lat używanych w malarstwie. Postaramy się odpowiedzieć na pytania: skąd pochodzi barwa minerałów i jakie właściwości ze sobą niesie? Jakie minerały wykorzystywane były niegdyś do tworzenia pigmentów w malarstwie? W jaki sposób geolog może badać dzieła sztuki? Pokażemy również, jak zrobić własne, naturalne pigmenty z minerałów i skał domowymi sposobami. Ponadto poznamy wyjątkowego artystę, który od lat maluje naturalnymi glinami i tworzy wyjątkowe obrazy prosto z ziemi. Opowie jak pracuje z gliną i skąd bierze materiał oraz swoje dzieła! Po emisji filmu, uczestnicy będą mieli możliwość rozmowy na czacie z autorami pokazu.

Prowadzące: dr Małgorzata Lempart-Drozd, mgr inż. Mariola Kowalik
Forma wydarzenia: wykład
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Złoto dla zuchwałych
Opowiemy o złocie – czym jest, gdzie występuje i jakie jest jego podstawowe zastosowanie. Przedstawimy kilka ciekawostek o słynnych poszukiwaczach i gorączce złota. Pokażemy Uczestnikom, jak można zabawić się w poszukiwaczy „złota” we własnym, domowym zaciszu. W trakcie prezentacji, Uczestnicy będą mieli możliwość rozmowy na czacie z autorami pokazu.
Chętne osoby mogą pobrać próbki piasku ze „złotem” do zabawy w poszukiwaczy we własnym domu. Po odbiór zapraszamy do Muzeum Geologicznym ING PAN na ul. Senackiej 3, w następujących dniach:

  • 19 i 25 listopada, w godzinach 8-10
  • 26 listopada, w godzinach 15 - 18
  • 27 listopada, w godzinach 10 - 12

Prowadzące: mgr Anna Zagórska, Izabela Kocjan
Forma wydarzenia: wykład, zabawa edukacyjna
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Nagłe zmiany klimatu
Aktywności składające się na wydarzenie pokażą, że ocieplenia i ochłodzenia klimatu były stałym elementem historii Ziemi. Zmiany takie mogły mieć charakter stopniowy lub nagły – spowodowany np. wybuchami wulkanów lub upadkami meteorytów. W ramach wydarzenia zostaną zaprezentowane eksperymenty z szybkim zamrażaniem i rozmrażaniem wody, pokaz krótkiego filmu z topnienia lodowca czy z miejsca wybuchu wulkanu. Pod mikroskopem zostaną zaprezentowane płytki cienkie z takich materiałów jak meteoryty i produkty ich upadku (suevit, tektyt), lawa i popioły wulkaniczne. Uczestnicy zobaczą też przekroje nacieków jaskiniowych, których skład izotopowy może posłużyć do rekonstrukcji zmian temperatury środowiska i czasu ich sedymentacji (osadzenia się).

Prowadzący: mgr Michał Banaś
Forma wydarzenia: wykład, pokaz, eksperyment
Sugerowana kategoria wiekowa: 12+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Prezentacja pracowni dyfrakcji rentgenowskiej oraz środowiskowego laboratorium gazów szlachetnych
Uczestnik pokazu zostanie zapoznany z pracą obu laboratoriów w formie wirtualnego spaceru.
W laboratorium dyfrakcji rentgenowskiej pozna tajniki oznaczania składu mineralnego próbek skalnych. Natomiast w trakcie spaceru po laboratorium gazów szlachetnych uczestnik dowie się, w jaki sposób oznacza się wiek próbki skalnej w ekstremalnie wysokiej próżni.
W trakcie wydarzenia, uczestnicy prezentacji będą mieli możliwość rozmowy na czacie z autorami pokazu.


Prowadzące: dr Barbara Barylska, mgr inż. Zuzanna Ciesielska
Forma wydarzenia: wirtualne zwiedzanie laboratoriów
Sugerowana kategoria wiekowa: 12+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Prezentacja Laboratorium Geochronologii i Geochemii Izotopów
Wirtualna wizyta w Laboratorium Geochronologii i Geochemii Izotopów, w którego skład wchodzi Laboratorium Ultraczystej Chemii i Laboratorium Spektrometrii Mas. W trakcie zwiedzania przedstawiony zostanie proces ablacji laserowej przy użyciu lasera ekscymerowego 193 nm (ArF) firmy Resonetics podłączonego do kwadrupolowego spektrometru masowego ICP MS XSeries II oraz przykładowa analiza składu izotopowego próbki skalnej z wykorzystaniem spektrometru masowego MC ICP MS Neptune z indukcyjnie wzbudzoną plazmą.

Prowadzący: dr Dariusz Sala, mgr inż. Marta Koziarska
Forma wydarzenia: wirtualne zwiedzanie laboratorium
Sugerowana kategoria wiekowa: 12+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Laboratorium Modelowania Biogeosystemu: czym są otwornice i jak pomagają nam badać zmiany klimatu?
Celem pokazu będzie przybliżenie uczestnikom otwornic – różnorodnej grupy organizmów jednokomórkowych. Tworzą one pancerzyki (skorupki) o niezwykle skomplikowanej strukturze, które po śmierci organizmu zachowują się w osadzie jako skamieniałości. Mają tym samym ogromne znaczenie dla nauk geologicznych. W trakcie filmu zostaną pokazane pod mikroskopem przykładowe gatunki współczesnych otwornic pochodzących z różnych środowisk i stref klimatycznych. Widzowie dowiedzą się również, w jaki sposób różnice w budowie skorupek otwornic pomagają geologom rekonstruować warunki klimatyczne, jakie panowały w różnych rejonach świata w przeszłości geologicznej. W takcie wydarzenia uczestnicy będą mogli na czacie zadawać pytania autorom pokazu.

Prowadzący: mgr Jan Goleń, mgr Karolina Godos
Forma wydarzenia: wykład, pokaz
Sugerowana kategoria wiekowa: 8+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Otwórz swoje oczy, otwórz swój umysł, otwórz się na GEOLOGIĘ
Zajęcia mają na celu przybliżyć słuchaczom, czym zajmuje się dziedzina nauk przyrodniczych zwana geologią oraz zaprezentować szeroki wachlarz możliwości dla przyszłych potencjalnych adeptów geologii. Wykładowca przedstawi zarówno podstawową – naukową, jak i praktyczną stronę tej dziedziny nauki. Uczestnikom zobrazowana zostanie geologia, jako rodzina nauk o Ziemi badających skład, budowę i rozwój skorupy ziemskiej, a także historię naszej planety, jej ewolucję i procesy, które kształtują jej budowę oraz powierzchnię. W dalszej kolejności wskazane zostanie, że uzyskana w ten sposób wiedza ma znaczenie praktyczne, na przykład w celu poszukiwania kopalin, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństw i dla zaspokajania ich podstawowych (codziennych) potrzeb, ale również dla zapewnienia powszechnego bezpieczeństwa. W tym kontekście Nauki o Ziemi mają bardzo duże znaczenie ze względu na surowce mineralne, których rozpoznaniem zajmują się geolodzy. Ci sami są również niezbędnym ogniwem podczas ich eksploatacji z głębi Ziemi. Kluczowe dla gospodarki człowieka jest również zaopatrzenie w wody z podziemnych poziomów wodonośnych, a także badanie możliwości posadowienia konstrukcji inżynierskich oraz budynków, co zapobiega katastrofom budowlanym. Na terenach doświadczanych przez klęski żywiołowe (np. wybuchy wulkanów, trzęsienia ziemi, tsunami, osuwiska) geolodzy zajmują się ponadto przewidywaniem oraz minimalizacją ich skutków.
Podstawową formą przekazu powyższej wiedzy będzie wykład, ale z aktywnym udziałem słuchaczy. Wykładowca poprzez barwną dokumentację fotograficzną wejdzie w interakcję ze słuchaczami. Podczas burzy mózgów, jej moderator (w tej roli wystąpi wykładowca) będzie starał się, aby wszyscy mieli okazję wyrazić swoje zdanie oraz żeby inni mogli się nim zainspirować.


Prowadząca: dr inż. Alicja Kot-Niewiadomska (Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN)
Forma wydarzenia: wykład
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Geologia w kuchni i w domu, czyli geologiczna książka kucharska
Zajęcia będą miały na celu wskazanie praktycznego znaczenia nauk geologicznych. Podczas wykładu słuchacze dowiedzą się jak wiele sprzętów i rzeczy codziennego użytku, ma swój początek w geologii. Surowce mineralne, które pozyskujemy z wnętrza Ziemi są bowiem niezbędne, zarówno do rozwoju technologicznego (m.in. produkcji niemal wszystkich sprzętów elektronicznych i samochodów), jak również zaspokajania naszych podstawowych potrzeb (np. w zakresie budowy domów, dróg, produkcji szkła i ceramiki użytkowej), w tym produkcji energii. Bez tych elementów nie jesteśmy w stanie właściwie egzystować i rozwijać się. Zarówno jednostkowo – każdy z nas, jak i globalnie – cywilizacje.
Podczas zajęć słuchaczom przedstawiony zostanie „geologiczny przepis” (na wzór przepisu kulinarnego), na kilka przedmiotów codziennego użytku. Zarówno tych namacalnych – telefon komórkowy, samochód, dom, jak i niematerialnych, ale absolutnie niezbędnych do naszej egzystencji – energia cieplna i elektryczna. Przekonamy się, jak wiele z niezbędnych w przepisie składników ma początek w geologii, ale również jak wiele mamy dostępnych w Polsce, a ile jest egzotycznych i dostępnych tylko w odległych krańcach Ziemi. Niemal jak przepis na szarlotkę z polskich jabłek, ale z indonezyjskim cynamonem!


Prowadząca: dr inż. Alicja Kot-Niewiadomska (Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN)
Forma wydarzenia: wykład
Sugerowana kategoria wiekowa: 5+
Link do wydarzenia: wkrótce!

Więcej wydarzeń w ramach Małopolskiej Nocy Naukowców 2020 znajdziecie na stronie wydarzenia: www.nocnaukowcow.malopolska.pl

Serdecznie przypominamy sympatykom i miłośnikom Małopolskiej Nocy Naukowców o ogłoszonym w ramach Wydarzenia konkursie plastycznym pod hasłem: EKO NAUKOWIEC.
Prace wykonane dowolną techniką, ale z wykorzystaniem materiałów pochodzących z recyclingu, mogą być nadsyłane do 16 listopada!  (decyduje data stempla pocztowego).
Szczegóły dotyczące organizacji konkursu i wyboru nagrodzonych laureatów znajdują się w Regulaminie Konkursu, który dostępny jest na stronie: https://nocnaukowcow.malopolska.pl/konkurs/
Zapraszamy ! Zachęcamy! Na laureatów czekają atrakcyjne nagrody!

Koordynatorem Małopolskiej Nocy Naukowców 2020 jest Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.
Wydarzenie realizowane jest w ramach projektu współfinansowanego z Programu Horyzont 2020 UE.