Z dumą informujemy, że do zbioru 40. projektów finansowanych ze środków Narodowego Centrum Nauki realizowanych w ING PAN (stan na koniec 2025 r.) dołączyły dwa nowe projekty badawcze, które będą realizowane przez naukowców Instytutu Nauk Geologicznych PAN. Projekty uzyskały finansowanie w ramach konkursów Narodowego Centrum Nauki OPUS 30 i SONATA 21.
W konkursach OPUS 30+LAP/Weave i SONATA 21 wpłynęło ponad 3 700 wniosków – o blisko 500 więcej niż rok wcześniej. To największa edycja tych konkursów w historii NCN.
1. Pierwszy projekt: Kierownik projektu: dr hab. Jacek Pawlak, Projekt: Wpływ paleomagnetycznych zaburzeń pola geomagnetycznego na klimat plejstocenu w świetle wysokorozdzielczych zapisów z nacieków jaskiniowych. Tytuł ang: The influence of paleomagnetic disturbances in the geomagnetic field on the Pleistocene climate in view of high-resolution records from speleothem Projekt uzyskał finansowanie w konkursie OPUS 30
Projekt bada związek między zmianami pola magnetycznego Ziemi a zmianami klimatu w przeszłości geologicznej. Jego celem jest sprawdzenie, czy okresy osłabienia pola geomagnetycznego i zdarzenia paleomagnetyczne mogły wpływać na ilość promieniowania kosmicznego docierającego do atmosfery, a tym samym na warunki klimatyczne. Badania opierają się na analizie nacieków jaskiniowych, które zachowują zarówno zapis zmian klimatu, jak i ślady dawnych zmian pola magnetycznego, a także umożliwiają precyzyjne datowanie. Porównanie danych z różnych okresów klimatycznych pozwoli ocenić, czy osłabienie pola geomagnetycznego miało istotny wpływ na klimat Ziemi i w jakim stopniu zależał on od panujących wówczas warunków środowiskowych. Wyniki projektu mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia roli procesów kosmicznych w kształtowaniu klimatu naszej planety.
2. Drugi projekt: Kierownik projektu dr Aleksandra Stachowska, Projekt: Tektoniczno-sedymentacyjna ewolucja krawędzi ryftowych: numeryczne modelowanie systemu „od źródła do ujścia” dla strefy marginalnej Afryki Wschodniej. Tytuł ang: Tectonic-sedimentary evolution of rifted margins: numerical source-to-sink modelling of the East African margin.
Dr Aleksandra Stachowska z ING PAN otrzymała grant NCN SONATA na realizację projektu poświęconego geologicznej historii krawędzi kontynentalnej Afryki Wschodniej — obszaru, który zachował zapis rozpadu Gondwany, powstania Oceanu Indyjskiego i rozwoju Wielkich Rowów Afrykańskich.
Celem badań będzie odtworzenie ponad 200 milionów lat ewolucji tego regionu oraz sprawdzenie, jak tektonika, wulkanizm, klimat i erozja lądu wpływały na transport osadów z kontynentu do głębokich basenów morskich. W projekcie zostanie wykorzystane podejście „od źródła do ujścia”, pozwalające prześledzić cały cykl życia osadu - od jego powstania na lądzie po zdeponowanie na dnie oceanu.
Podstawą badań będzie interpretacja unikatowych, wysokorozdzielczych profili sejsmicznych East AfricaSPAN™, które umożliwiają obrazowanie budowy basenów sedymentacyjnych u wybrzeży Afryki Wschodniej. Wyniki zostaną zintegrowane z danymi z lądu i wykorzystane do stworzenia czterowymiarowego modelu pokazującego ewolucję dawnych krajobrazów, szlaków transportu osadów oraz centrów ich depozycji.
Wyniki projektu poszerzą wiedzę o jednym z wciąż słabo poznanych fragmentów krawędzi kontynentalnych świata, a powstałe modele mogą mieć znaczenie także dla badań nad zasobami naturalnymi.
Ogromnie cieszymy się z sukcesu naszych pracowników i serdecznie gratulujemy kierownikom projektów oraz wszystkim zaangażowanym.
